Theo Heritage Daily, tại một công trường thuộc khuôn khổ dự án Đường cao tốc liên bang 105 ở bang Hidalgo - Mexico, các công nhân đã hết sức bất ngờ khi phát hiện ra cả một kim tự tháp khổng lồ thời tiền Tây Ban Nha.
Công trình đường cao tốc nhanh chóng bị đình chỉ tại khu vực này để các nhà khảo cổ từ Viện Nhân chủng học và Lịch sử Quốc gia Mexico (INAH) tiến hành khai quật cứu hộ.

Theo thông cáo báo chí của INAH, kim tự tháp trên - được gọi là “Cấu trúc 1” - thuộc về một khu định cư được tạm gọi là “San Miguel” vì gần với thị trấn San Miguel Metzquititlán.
Cả khu định cư cổ đại này bao gồm 5 khu vực riêng biệt với ít nhất 10 gò đất, có niên đại từ thời kỳ Epiclassic (năm 650-950 sau Công nguyên) đến thời kỳ Hậu cổ điển muộn (năm 1350-1519 sau Công nguyên).
Đó là giai đoạn mà người Mexico gọi chung là "thời tiền Tây Ban Nha", tức trước khi quân Tây Ban Nha xâm chiếm khu vực vào thế kỷ XVI, đánh dấu bởi sự kiện thủ đô Aztec thất thủ vào năm 1521.
Các cuộc khai quật khu vực có kim tự tháp cũng giúp phát hiện 155 hiện vật, bao gồm đồ gốm, vỏ sò, đồ tạo tác bằng đá và các vật liệu như vôi, than và gỗ cháy đen.
Sau khi nghiên cứu toàn diện Cấu trúc 1, phần đế của kim tự tháp đã được gia cố bằng bức tường xây dài 43 m dọc theo mặt cắt khảo cổ.
Sau đó, cả cấu trúc được chôn lấp lại để bảo tồn ngay dưới lòng đất và tạo điều kiện để công trình đường cao tốc có thể hoàn thiện.
Các nhà khảo cổ học cho rằng Cấu trúc 1 và cả khu định cư có thể liên quan đến lãnh chúa Metzca định cư ở vùng Sierra Alta của bang Hidalgo.
“Dữ liệu mới này sẽ góp phần vào hiểu biết về cuộc sống cổ xưa ở vùng Sierra Alta của Hidalgo, cụ thể là ở khu vực Barranca de Metztitlán, nơi mà theo sử học, những khu định cư đầu tiên có thể tồn tại từ 14.000 năm trước" - INAH cho biết.
Nguồn: nld.com.vn
Xem thêm: Khám phá Nóc nhà Nam Bộ
Nếu kinh đô Thăng Long xưa từ trong cung phủ đã có một lối hát cửa quyền có nguồn gốc dân gian - Hát cửa đình phát tán thành một thành phần cổ truyền chuyên nghiệp là hát Ả đào vẫn thịnh đạt dưới thời vua Lê chúa Trịnh, thì kinh đô Phú Xuân sau này, hoặc là đã từ trong dinh phủ của các chúa Nguyễn ở Đàng Trong phát tán thành một lối gọi là Ca Huế (gồm cả ca và đàn). Vậy cũng có thể gọi Ca Huế là một lối hát Ả đào của người Huế, một lối chơi của các ông hoàng bà chúa xét trên quan điểm tiếp biến trong tiến trình của một lối hát truyền thống và tiến trình lịch sử từ Thăng Long đến Phú Xuân-Huế...
Nhiều chục năm qua, vấn đề Đạo Mẫu ở Việt Nam, trong đó trung tâm là tín ngưỡng phụng thờ Thánh Mẫu Liễu Hạnh, đã và đang là đối tượng quan tâm khảo sát, nghiên cứu của nhiều thế hệ học giả, các nhà nghiên cứu khoa học, thể hiện qua hàng loạt bài báo, công trình khoa học được nối tiếp nhau công bố, từ Trung ương đến địa phương...
Trên địa bàn tỉnh Phú Thọ hiện nay còn bảo lưu một số truyền thuyết về hát Xoan: Ở làng Phù Đức xã Kim Đức thành phố Việt Trì còn kể lại rằng: " Từ thuở Vua Hùng dựng nước, một hôm vào buổi trưa ngày 13 tháng chạp, ba anh em vua Hùng đi tìm đất mở mang kinh đô có đi qua thôn Phù Đức và An Thái dừng chân nghỉ trưa tại một khu rừng gần thôn. Trong khi ngồi nghỉ, ba anh em Vua Hùng nhìn ra bãi cỏ trước mặt, thấy có một đám trẻ chăn trâu vừa chơi các trò chơi như đánh vật, kéo co lại vừa hát những khúc ca nghe rất hay. Thấy vậy, người anh cả nhà họ Hùng liền bảo hai em dạy các trẻ mục đồng hát một số điệu mà họ mang theo. Về sau, để tưởng nhớ công lao của ba anh em vua Hùng, hàng năm cứ đến ngày 13 tháng chạp âm lịch, dân làng lại làm bánh nẳng để cúng vào buổi trưa và cúng thịt bò vào buổi chiều để thờ anh Cả vua Hùng được nhân dân suy tôn là đức Thánh Cả. Đến ngày mùng 2 và mùng 3 tháng giêng âm lịch, dân làng Phù Đức mở hội cầu để cầu Đức Thánh Cả phù hộ cho "Dân khang, vật thịnh, mưa thuận, gió hoà, mùa màng tươi tốt". Trong hội cầu, họ diễn lại cảnh hát xướng để nhớ lại sự tích các vua Hùng dạy dân múa hát và chơi các trò chơi dân gian. Do vậy, hội cầu đã trở thành lệ làng hàng năm và bao giờ cũng có trò hát xướng mở đầu...".