Nằm ở độ cao khoảng 1.180m so với mực nước biển, Son - Bá - Mười là ba bản cao nhất của xã Lũng Cao, huyện Bá Thước, tỉnh Thanh Hóa và vẫn thường được gọi là khu Cao Sơn. Khi nhiệt độ ở thị trấn Cành Nàng của huyện Bá Thước lên tới gần 40 độ C thì ở đây không khí vẫn mát rượi, thậm chí se se lạnh và thoảng hương thơm của lá của hoa rừng.

Son Bá Mười được bao bọc bởi hệ sinh thái núi đá vôi thấp duy nhất tại miền Bắc Việt Nam. Nằm ở vùng lõi của Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông, đường đến Son Bá Mười từ trung tâm xã Lũng Cao khá hiểm trở khi phải vượt những con dốc 25% với cua tay áo ba tầng. Tuy nhiên giao thông đã khá thuận lợi với bà con nơi đây bởi trước đây, muốn đi ô tô, xe máy tới Son Bá Mười, người dân phải vòng qua Tân Lạc của tỉnh Hòa Bình, vượt qua dốc Lũng Vân. Bù lại, sau con đường dốc quanh co, hiểm trở, Son Bá Mười hiện ra trước mắt du khách đẹp như tranh vẽ.

Sự hiểm trở của núi non khiến cho Son Bá Mười gần như tách biệt với thế giới bên ngoài. Hành trình “thượng sơn” lên ba bản của khu Cao Sơn luôn là thử thách hấp dẫn dành cho ai có niềm đam mê khám phá. Son Bá Mười nay đã gần hơn với trung tâm xã Lũng Cao khi được Nhà nước quan tâm đầu tư con đường vượt đỉnh Eo Mào, làm nên sự thay đổi vượt bậc cuộc sống dân sinh nơi đây.


Sự hiểm trở của núi non khiến cho Son Bá Mười gần như tách biệt với thế giới bên ngoài. Hành trình “thượng sơn” lên ba bản của khu Cao Sơn luôn là thử thách hấp dẫn dành cho ai có niềm đam mê khám phá. Son Bá Mười nay đã gần hơn với trung tâm xã Lũng Cao khi được Nhà nước quan tâm đầu tư con đường vượt đỉnh Eo Mào, làm nên sự thay đổi vượt bậc cuộc sống dân sinh nơi đây.
Nguồn: vov.vn
Giống như nhiều hình thái tôn giáo dân gian khác ở Việt Nam, nghi lễ lên đồng thờ thánh chỉ được xem là một dạng diễn xướng dân gian mà chưa được nhìn nhận và đánh giá đúng những giá trị của nó về thể thức và ý nghĩa. Cùng với công trình “Nghi lễ lên đồng: lịch sử và giá trị” xuất bản năm 2013 (Nxb. Văn hóa), tác giả bài viết này mong muốn làm rõ giá trị và ý nghĩa tôn giáo của nghi lễ lên đồng, một nghi lễ hiện vẫn còn những điều tồn nghi.
Tín ngưỡng Tam/ Tứ phủ và nghi lễ hầu đồng đóng vai trò quan trọng trong đời sống tâm linh của một bộ phận người dân Việt Nam hiện nay. Ngày 1/12/2016, “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” đã chính thức được UNESCO ghi danh tại Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Điều đó cho thấy tín ngưỡng này có một giá trị vô cùng quan trọng. Bởi vậy, nghiên cứu về tín ngưỡng thờ Mẫu Tam/ Tứ phủ nhằm phản ánh quá trình hình thành, phát triển của tín ngưỡng; phản ánh đời sống xã hội, nhu cầu tâm linh của con người là việc làm cần thiết. Bài viết tìm hiểu sự hình thành của tín ngưỡng này thông qua nghiên cứu truyền thuyết và tư liệu thành văn cùng lịch sử giao lưu, tiếp biến văn hóa, như một đóng góp vào công việc có tính chất học thuật và thực tiễn này.
“Hoàng Hoa sứ trình đồ” là tác phẩm quý hiếm và độc đáo, có giá trị nhiều mặt: địa lý, lịch sử, chính trị, ngoại giao, văn hoá, phong tục, nghệ thuật... và là cuốn sách độc đáo hiếm gặp về hành trình đi sứ mà một dòng họ lưu giữ được. Ngày 30/5/2018, tác phẩm được UNESCO công nhận là Di sản tư liệu ký ức thế giới, khu vực Châu Á – Thái Bình Dương.