Khởi động nhiệm vụ nghiên cứu, xây dựng bộ qui chuẩn nội dung địa chí quốc gia Việt Nam
Ngày 22/5/2018, tại Hà Nội, đã diễn ra tọa đàm nghiên cứu, xây dựng bộ qui chuẩn nội dung địa chí quốc gia Việt Nam.
Đây là hoạt động khoa học đầu tiên của Nhiệm vụ Khoa học và Công nghệ trọng điểm cấp quốc gia Xây dựng bộ Địa chí Quốc gia Việt Nam (gọi tắt là Nhiệm vụ Quốc chí).
Giám đốc ĐHQGHN PGS.TS Nguyễn Kim Sơn – Chủ nhiệm Nhiệm vụ Quốc chí đã chủ trì tọa đàm.
Tham dự tọa đàm có nhiều chuyên gia, nhà khoa học đến từ các Bộ, Ban, ngành, cơ quan trung ương và đại diện các viện nghiên cứu, trường đại học.
Tại buổi tọa đàm, Chủ nhiệm Nhiệm vụ Quốc chí Nguyễn Kim Sơn chia sẻ bên cạnh những mục tiêu như đã nêu trong Đề án xây dựng bộ quốc chí còn phải tầm vóc và dấu ấn thời đại. Với sứ mệnh của đơn vị đào tạo, nghiên cứu khoa học thực hiện những nhiệm vụ quốc gia, trên cơ sở tham khảo và nghiên cứu quốc chí từ nhiều nước phát triển trên thế giới, ĐHQGHN quyết tâm dốc sức đồng lòng, để Việt Nam có bộ cơ sở dữ liệu mang đậm dấu ấn xứng với tên gọi: Địa chí Quốc gia Việt Nam.
Trong khuôn khổ Tọa đàm, các đại biểu đã nghe đại diện các nhà khoa học trình bày tham luận về kinh nghiệm từ việc biên soạn Địa chí của Trung Quốc, biên soạn về đất nước học Hoa Kỳ và bách khoa toàn thư Britannica. PGS.TS Trần Thị An đã trình bày về nhiệm vụ khoa học và công nghệ trọng điểm cấp Quốc gia: Xây dựng bộ Địa chí Quốc gia Việt Nam và nhiệm vụ thành phần nghiên cứu, xây dựng bộ quy chuẩn cấu trúc nội dung, cấu trúc cơ sở dữ liệu, cấu trúc Atlats bộ địa chí quốc gia Việt Nam. Đặc biệt, tại tọa đàm, Giám đốc ĐHQGHN Nguyễn Kim Sơn đã chia sẻ về định hướng thể loại và quy cách biên soạn Quốc chí cho bộ địa chí quốc gia.
Tại tọa đàm, các đại biểu cùng tán đồng với phương hướng triển khai trong thời gian tới mà Chủ nhiệm Nhiệm vụ Quốc chí đưa ra. Cùng với đó, các nhà khoa học cho rằng cần có nhiều cuộc tọa đàm để thống nhất bộ quy chuẩn và dựa vào tư duy tập kết tri thức, tiếp thu kinh nghiệm từ nhiều nước khác nhau trên thế giới như Trung Quốc, Pháp, Mỹ, để Việt Nam có bộ quốc chí mang lại dấu ấn cho người Việt cũng như người nước ngoài.
Trước mắt, Nhiệm vụ Quốc chí sẽ tổ chức các hoạt động khoa học nhằm lấy ý kiến của các chuyên gia, các nhà khoa học để xây dựng quy chuẩn về cấu trúc nội dung địa chí quốc gia; qui chuẩn cấu trúc nội dung địa phương chí; qui chuẩn về cấu trúc cơ sở dữ liệu dạng in và dạng số; qui chuẩn về Atlat dạng in và dạng số; qui chuẩn biên soạn sách dạng in, dạng số của bộ Địa chí quốc gia Việt Nam.
|
Nhiệm vụ Quốc chí được phê duyệt theo Quyết định số 2079/QD-ttg ngày 22/12/2017, của Thủ tướng Chính phủ. Theo đó, ĐHQGHN là cơ quan chủ trì và Giám đốc ĐHQGHN đảm nhiệm vai trò Chủ nhiệm Nhiệm vụ. Nhiệm vụ Quốc chí có mục tiêu: Xây dựng và cung cấp tri thức cơ bản, tổng hợp về điều kiện tự nhiên, con người và văn hoá, xã hội góp phần phát triển khoa học, giáo dục và nâng cao dân trí, phục vụ công tác hoạch định chính sách phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng an ninh thông qua hình thành cơ sở dữ liệu ở dạng sách số (digital book) và bộ sách in Địa chí Quốc gia Việt Nam. |
|
Nội dung cơ bản của Bộ Địa chí Quốc gia bao gồm: Vị trí, địa giới, lãnh thổ - lãnh hải; địa lý, địa chất và tài nguyên; động thực vật, hành chính; nhân chủng, tộc người và dân cư; hệ thống chính trị; pháp luật; quốc phòng; an ninh; ngoại giao; kinh tế; lịch sử; văn hoá, văn học; nghệ thuật; ngôn ngữ và văn tự; tư tưởng; tôn giáo và tín ngưỡng; giáo dục; khoa học và công nghệ; y dược; giao thông…..và sẽ dựa vào quy chuẩn 4 nội dung: Bộ quy chuẩn về nội dung của địa chí; bộ quy chuẩn về cơ sở dữ liệu; Atlas địa chí và quy chuẩn về địa phương chí. |
Thùy Dương - Ảnh: Vũ Tùng - VNU Media
Các bài viết khác
Xem thêm
Đền Đông Cuông - Một điểm khởi đầu của tục thờ nữ thần Việt, Số 3 (16) - 2006 - Di sản văn hóa vật thể
Vượt qua “thời gian chiêm bao” mà tư duy con người còn chìm trong không gian hoang dã với hiện tượng thờ các lực lượng "hồn nhiên" như cây cỏ, đất đá, một khúc của ngã ba sông,... để rồi con người tiến lên xây dựng một tổ chức mang tính xã hội. Trên đường đi đó dần dần con người định hình nhân dạng cho các thần linh mà trong đó một vị thần linh cơ bản đầu tiên là nữ thần. Có thể tin được điều đó, bởi trong buổi hồng hoang, sự phân công lao động sớm nhất là phân công lao động nam - nữ. Nam thì săn bắn/bắt, công việc này bấp bênh, hôm được hôm không, thiếu tính chất thường xuyên để đảm bảo cuộc sống. Còn nữ giới với hái lượm rau củ trong rừng, đó là lương thực cơ bản để nuôi sống gia đình. Mặc nhiên vai trò của nữ trở nên cực kỳ quan trọng, do đó đã dẫn đến một hiện tượng khi nhân dạng hóa thần linh thì vị thần đó tất yếu mang dạng nữ. Khởi đầu, người Việt trông cậy vào của cải được thu lượm từ rừng nên người ta tôn trọng thần rừng, hội các điều kiện lại thì vị thần nhân dạng đầu tiên có thể nghĩ được là bà chúa rừng với nhiều chức năng khác nhau - Trước hết là thần của cải - Trong quá trình tồn tại, người ta hội dần vào bà nhiều chức năng, đầu tiên là bà “mẹ Thiêng liêng" với quyền năng vô bờ bến; một bà “mẹ Thế gian”, bởi người ta coi từ bà mà muôn loài nảy sinh và phát triển. Đồng thời bà là một thần linh đứng đầu bách thần nên bà còn mang tư cách là một đấng “vô cùng” - người Việt đã dần hội tất cả những gì linh thiêng liên quan vào chính bà Đông Cuông - một bà mẹ vũ trụ khởi nguyên của người Việt.
Thánh địa Mỹ Sơn
Thánh địa Mỹ Sơn thuộc xã Duy Phú, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam, cách thành phố Đà Nẵng khoảng 69 km và gần thành cổ Trà Kiệu, bao gồm nhiều đền đài Chăm Pa, trong một thung lũng đường kính khoảng 2 km, bao quanh bởi đồi núi. Đây từng là nơi tổ chức cúng tế của vương triều Chăm Pa. Thánh địa Mỹ Sơn được coi là một trong những trung tâm đền đài chính của Ấn Độ giáo ở khu vực Đông Nam Á và là di sản duy nhất của thể loại này tại Việt Nam. Thông thường người ta hay so sánh Thánh địa này với các tổ hợp đền đài chính khác ở Đông Nam Á như Borobudur (Java, Indonesia), Pagan (Myanmar), Wat Phou (Lào), Angkor Wat (Campuchia) và Prasat Hin Phimai (Thái Lan). Từ năm 1999, Thánh địa Mỹ Sơn đã được UNESCO chọn là một trong các di sản thế giới tân thời và hiện đại tại phiên họp thứ 23 của Ủy ban di sản thế giới theo tiêu chuẩn C (II) như là một ví dụ điển hình về trao đổi văn hoá và theo tiêu chuẩn C (III) như là bằng chứng duy nhất của nền văn minh châu Á đã biến mất. Hiện nay, nơi đây đã được thủ tướng chính phủ Việt Nam đưa vào danh sách xếp hạng 23 di tích quốc gia đặc biệt quan trọng.
Hát bóng rỗi và tín ngưỡng nữ thần ở Nam Bộ, Nghiên cứu và Phát triển, số 3 (137). 2017
Hát bóng rỗi là loại hình nghệ thuật tổng hợp có chức năng thực hành nghi lễ tại cơ sở tín ngưỡng nữ thần ở Nam Bộ. Trong cuốn Gia Định thành thông chỉ của Trịnh Hoài Đức biên soạn đầu thế kỷ XIX có đề cập tới thói quen: “tin việc đồng bóng, kính trọng nữ thần như bà Chúa Ngọc, bà Chúa Động; quen gọi các phu nhân tôn quý bằng bà: bà Thủy Long, bà Hỏa Tình, cô Hồng, cô Hạnh…” (1) của người Gia Định. Còn sách Đại Nam nhất thống chí viết: ở tỉnh Định Tường thường “hay dùng cô đồng mùa hát, lấy làm vui thích”. (2)
Bảo tồn một giá trị truyền thống quý báu của dân tộc và tạo ra lợi ích thật cho các dòng họ của người Việt.
